Παρασκευή, 18 Ιουνίου 2010

Earth vs. the Flying Saucers (1956)

Θα ταξιδέψω λίγο προς τα πίσω. Θα μπω στο δικό μου διαστημόπλοιο και θα μεταφερθώ στην προσωπική μου αγαπημένη δεκαετία επιστημονικής φαντασίας. Τότε που οι εξωγήινοι και τα σκάφη τους δεν είχαν χρωματιστεί ακόμα, τότε που ο πλανήτης μας άρχισε να απειλείται ανοιχτά από το άγνωστό του ουρανού, τότε που το κοινό αγκάλιασε αυτό το ευρέως αποδεκτό νέο είδος.

Το Earth vs. the Flying Saucers εμφανίστηκε στη μεγάλη οθόνη την χρυσή (ή μήπως πρέπει να πω ασημένια, λόγω χρώματος) εποχή του αμερικάνικου sci-fi. Αν όμως έπρεπε να διαλέξω την καλύτερη ταινία της εποχής, σίγουρα δεν θα διάλεγα την συγκεκριμένη. Αλλά σε τέτοιες ταινίες δεν χωράει κρίση-κριτική, τουλάχιστον όχι έτσι όπως νοείται σήμερα. Διότι για να φτάσει κάποιος να διαβάζει και να λαμβάνει υπόψη ένα τέτοιο κείμενο αναφερόμενο σε μια τέτοια ταινία, έχει ήδη κάνει τη δική του έρευνα στο είδος, έχει ήδη καταλήξει τι του αρέσει και τι όχι, γνωρίζοντας τι να περιμένει και τι να απολαμβάνει σε μια τέτοια προβολή. Οπότε και μια παραδοσιακή κριτική το πιο πιθανό είναι να μη τον αγγίζει καν.

Χωρίς καμία προειδοποίηση (όπως συμβαίνει τις περισσότερες φορές) τα αγνώστου ταυτότητας ιπτάμενα αντικείμενα που εισέρχονται στην ατμόσφαιρά της γης μεταφέρουν τους επιζώντες ενός διαλυμένου ηλιακού συστήματος (μια μικρή υπενθύμιση ότι και τα ηλιακά συστήματα έχουν διάρκεια ζωής), «επισκέπτες» για εμάς, οι οποίοι έρχονται στο κέντρο της πολιτικής εξουσίας (Washington) για να κατακτήσουν και στην συνέχεια να αποικίσουν τον πλανήτη Γη.

Σε αντίθεση με τον υπέροχο Πόλεμο των Κόσμων του Wells, το σενάριο του E.vsF.S. από τους Yates και Siodmak (το μυαλό των οποίων γέννησε ουκ ολίγα α(χ)ριστουργήματα της εποχής) παρουσιάζει τους εξω-γήινους καταστροφείς μεν, διαλλακτικούς δε. Αρμονικοί υποδουλωτές ενός πρωτόγονου πληθυσμού, ενός (σχεδόν) εύπορου πλανήτη. Γιατί ο πόλεμος είναι καταστροφή και κανείς δεν χρειάζεται ούτε μπορεί να επιβιώσει σε έναν κατεστραμμένο τόπο (και αυτό θα έπρεπε να είναι το πρώτο μάθημα της ταινίας).

Όμως ο άνθρωπος είναι γήινος. Και όπως κάθε γήινος που κατέχει μια οποιαδήποτε μορφή εξουσίας (μεγάλη ή μικρή) και με δεδομένη την ανωτερότητά του, δεν ανέχεται διαταγές και εκβιασμούς. Και είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον να παρακολουθείς τους ανθρώπους κάθε εποχής να παλεύουν πρώτα με την υπεροψία και τον εγωισμό τους και στη συνέχεια με το πραγματικό πρόβλημα που καλούνται να αντιμετωπίσουν (και αυτό θα έπρεπε να είναι το δεύτερο μάθημα της ταινίας). Άλλωστε το μέγεθος ενός ανίσχυρου λιλιπούτειου ανθρωπάκου δίπλα σε έναν γιγαντιαίο ιπτάμενο δίσκο (εικόνα την οποία δανείστηκε αρκετά χρόνια αργότερα ο Burton για τους δικούς του Αρειανούς) μοιάζει τουλάχιστον αστείο και δεν χωράει παραλληλισμούς.

Και μετά έρχεται ο ασυμβιβασμός. Και επιτίθενται. Καταστρέφουν, καίνε, εξαϋλώνουν οτιδήποτε γήινο θεωρούνε ότι τους απειλεί. Όμως ο άνθρωπος είναι πολλά περισσότερα από αυτό που φαίνεται. Μια συμμαχία επιστημόνων από ολόκληρο τον κόσμο είναι αυτή που θα δώσει την λύση, θα φέρει την σωτηρία στον πλανήτη. Together we stand, devided we fall έχουμε μάθει να λέμε (και αυτό θα έπρεπε να είναι και το τρίτο μάθημα της ταινίας). Κάπου εδώ όμως θα πρέπει να δώσουμε συγχαρητήρια στον εφετζή Ray Harryhausen ο οποίος με τα πρωτοποριακά για την εποχή εφέ του, αν και σε στιγμές λάθος, καταφέρνει και μαγνητίζει το κοινό, αφήνοντας το δικό του στίγμα στην βιομηχανία του θεάματος.

Βέβαια κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι όλα αυτά είναι ξεπερασμένα. Ότι τα έχουμε όλα ξαναδεί και μάλιστα σε καλύτερες versions. Είπαμε όμως, εδώ δεν χωράει καμία κρίση. Και όταν μια ταινία, μετά το πέρας των ογδόντα λεπτών της, στο σημείο που θα πέσουν οι τίτλοι τέλους, σε κάνει να κοιτάξεις με περιέργεια το βαθύ μπλε του μακρινού ουρανού, τότε αυτή η ταινία έχει πετύχει τον στόχο της. Και αυτό εμένα μου αρκεί.

Chris Zafeiriadis

5 σχόλια:

ID είπε...

Αφού έκανες αυτήν την τρυφερή επιλογή - και μ' έστειλες... - έπρεπε να ήσουν ακόμα πιο στοργικός μαζί της. Να, όπως στο φινάλε σου, εννοώ.

Την καλησπέρα μου.

Chris Z. είπε...

Έπρεπε ναι, ίσως να έχεις δίκιο. Ας πούμε όμως ότι κράτησα ένα μεγάλο μέρος τρυφερότητας και στοργής για λίγο αργότερα.

Ευχαριστώ για το σχόλιο, ήρθε σε ένα απροσδόκητο θα έλεγα σημείο. : )

Καλησπέρα…

argiris-cinefil είπε...

Αγαπητέ Chris, χαίρομαι που έκανες ανάρτηση για μια τέτοια ταινία που ανήκει με την σειρά της σε ένα κατά την γνώμη μου υποτιμημένο όσο και απαξιωμένο είδος. Όπως κατάλαβες από τα παραπάνω είμαι μεγάλος λάτρης των b-movies και γενικότερα αυτών της επιστημονικής φαντασίας της δεκαετίας του ’50 όπου πιστεύω ήταν η κορύφωσή τους. Μπορεί στους περισσότερους να φαίνονται αφελές και ξεπερασμένα όλα αυτά αλλά στα δικά μου μάτια φαίνονται συναρπαστικά ασκώντας παράλληλα πάνω μου μια παράξενη αλλά ακαταμάχητη γοητεία. Για μένα όποιος δεν εκτιμάει αυτά τα b-movies, δεν είναι πραγματικός λάτρης της επιστημονικής φαντασίας.

Όσο για την ταινία, όπου σίγουρα είναι μία από τις πιο αντιπροσωπευτικές του είδους της, με εντυπωσιακές σκηνές καταστροφής και αρκετά καλά εφέ, ωστόσο δεν με ενθουσίασε και δεν την θεωρώ από τις καλύτερες. Την βρήκα όμως αρκετά συμπαθητική. Στην δεύτερη και στην τελευταία παράγραφο όπου εκφράζεις κάποιες απόψεις με βρίσκουν σύμφωνο.

2,5: Απλώς ενδιαφέρον (+)

0: Κακή / 1: Μετριότατη / 2: Απλώς ενδιαφέρον / 3: Καλή / 4: Πολύ καλή / 5: Αριστούργημα

Άλλα b-movies επιστ. φαντασίας της δεκαετίας του ‘50 που έχουν σχέση με εξωγήινους και που μου άρεσαν περισσότερο:
Invasion of the Body Snatchers (4,5: Πολύ καλή +)
The Day the Earth Stood Still (4: Πολύ καλή)
The Thing from Another World (3,5: Καλή +)
Forbidden Planet (3,5: Καλή +)
The War of the Worlds (3: Καλή)
It Came from Outer Space (3: Καλή)

Chris Z. είπε...

Αγαπητέ Αργύρη, χαίρομαι που σχολίασες σε αυτή την ανάρτηση. Είναι πολύ όμορφο να ανακαλύπτεις (γιατί περί ανακάλυψης πρόκειται) ανθρώπους με την ίδια αντίληψη σε τέτοια κινηματογραφικά θέματα. Ωστόσο θα διαφωνήσω λίγο με τον χαρακτηρισμό του υποτιμημένου και απαξιωμένου είδους μιας και τόσο η ανάρτηση όσο και τα σχόλιά μας μαρτυρούν ένα πάθος αναλλοίωτο στο χρόνο, όπως και αυτές οι ταινίες. Αλλά έχεις δίκιο, είναι περίπου όπως το λες, όποιος δεν εκτιμάει αυτά τα b-movies, δεν είναι πραγματικός λάτρης της επιστημονικής φαντασίας. Δεν έπρεπε να αναφέρεις αυτά τα αριστουργήματα όμως, αυτό το Forbidden Planet με ψήνει πολύ να ασχοληθώ κειμανικά μαζί του… ; )

Καλησπέρα…

argiris-cinefil είπε...

Το να συμφωνείς με κάποιον για κάποια ταινία είναι πολύ εύκολο. Το να βρεις όμως άτομα με την ίδια αντίληψη για ορισμένα κινηματογραφικά θέματα (ιδίως όταν αυτά δεν είναι και τόσο γνωστά) είναι αρκετά δύσκολο. Κι αυτό ήταν που μ’ έκανε να χαρώ όταν διάβασα το κείμενό σου, όπου εξέφραζες κάποιες απόψεις που εξέφραζαν κι εμένα.
Το Forbidden Planet είναι μια ταινία που σου δίνει τροφή για πολλά πράγματα τόσο από κινηματογραφικής άποψης όσο και από αλληγορικής, φιλοσοφικής και κοινωνιολογικής άποψης που απασχολούν την ανθρωπότητα εδώ κι αιώνες. Πιστεύω ότι είναι μια ταινία που αξίζει να γράψεις κείμενο μιας και που το ανέφερες.

Καλημέρα.